Waarom vinden zoveel mensen feedback geven moeilijk?

Sommige docenten of praktijkopleiders zijn bang om iemand te kwetsen. Ze kiezen hun woorden zorgvuldig, verzachten hun boodschap en hopen dat de ander begrijpt wat eigenlijk bedoeld wordt.

Anderen doen precies het tegenovergestelde. Zij zijn direct, eerlijk en duidelijk, maar vergeten dat feedback pas effect heeft wanneer de ander zich ook veilig voelt om ervan te leren.

Volgens de Amerikaanse auteur en leiderschapsexpert Kim Scott schieten beide benaderingen tekort.

Goede feedback vraagt namelijk om twee dingen tegelijk: persoonlijke betrokkenheid én de moed om eerlijk te zijn.

Dat uitgangspunt vormt de kern van het model Radical Candor. Hoewel het model oorspronkelijk is ontwikkeld voor leiderschap binnen organisaties, wordt het tegenwoordig ook veel toegepast in het onderwijs, de zorg en praktijkbegeleiding.

 

Wat is Radical Candor?

Radical Candor is een feedbackmodel dat werd ontwikkeld door Kim Scott. Zij beschrijft feedback als een balans tussen twee dimensies.

De eerste is persoonlijke betrokkenheid. Laat je zien dat je om de ander geeft? Toon je oprechte interesse in zijn of haar ontwikkeling?

De tweede is direct uitdagen. Durf je eerlijk te benoemen wat beter kan, ook wanneer dat ongemakkelijk voelt?

Pas wanneer beide elementen samenkomen, ontstaat volgens Scott feedback die daadwerkelijk helpt om te groeien.

Radical Candor betekent dus niet dat je bot of confronterend bent. Het betekent juist dat je eerlijk durft te zijn, omdat je betrokken bent bij de ontwikkeling van de ander.

 

De vier stijlen van feedback

Kim Scott laat zien dat feedback meestal in een van vier kwadranten terechtkomt. Die kwadranten maken duidelijk waarom sommige gesprekken veel effect hebben en andere juist weerstand oproepen.

 

Radical Candor

Bij Radical Candor zijn zowel betrokkenheid als eerlijkheid hoog.

Een docent zegt bijvoorbeeld tegen een student:

“Ik zie hoeveel moeite je doet en ik wil je echt verder helpen. Daarom wil ik eerlijk benoemen dat je verslag nog onvoldoende aansluit bij de leerdoelen. Laten we samen kijken hoe je dit kunt verbeteren.”

De boodschap is duidelijk, maar de relatie blijft behouden.

Juist daardoor ontstaat ruimte om te leren.

 

Ruinous Empathy

Soms zijn begeleiders zó vriendelijk dat zij belangrijke feedback achterwege laten.

Ze willen de relatie beschermen en vermijden moeilijke gesprekken.

Op korte termijn voelt dat prettig.

Op langere termijn ontneem je iemand juist de kans om zich te ontwikkelen.

Een student die nooit hoort dat zijn communicatie tekortschiet, ontdekt dat misschien pas tijdens een stagebeoordeling.

Dat is veel schadelijker.

 

Obnoxious Aggression

Het tegenovergestelde komt ook voor.

Feedback is eerlijk, maar mist betrokkenheid.

“Dit verslag is gewoon slecht.”

De boodschap is misschien duidelijk, maar helpt nauwelijks.

Vaak ontstaat vooral defensief gedrag.

Mensen gaan zichzelf beschermen in plaats van leren.

 

Manipulative Insincerity

Het laatste kwadrant ontstaat wanneer zowel eerlijkheid als betrokkenheid ontbreken.

Feedback blijft oppervlakkig of wordt zelfs gebruikt om politieke spelletjes te spelen.

Mensen zeggen niet wat zij werkelijk denken.

Daardoor ontstaat onzekerheid en wantrouwen.

Volgens Scott is dit de minst effectieve vorm van feedback.

 

Waarom Radical Candor zo goed werkt

De kracht van Radical Candor zit niet in de feedback zelf.

De kracht zit in de relatie.

Mensen accepteren kritische feedback veel gemakkelijker wanneer zij ervaren dat deze wordt gegeven vanuit oprechte betrokkenheid.

Dat betekent niet dat iedere boodschap prettig is.

Wel dat de ander begrijpt waarom je deze uitspreekt.

Daardoor verschuift de aandacht van verdedigen naar ontwikkelen.

 

Radical Candor in het onderwijs

Voor docenten en praktijkopleiders is Radical Candor bijzonder waardevol.

Studenten hebben behoefte aan duidelijke verwachtingen.

Zij willen weten wat goed gaat, maar vooral ook wat beter kan.

Tegelijkertijd blijkt uit onderzoek dat feedback alleen effectief is wanneer studenten zich veilig voelen om fouten te maken.

Radical Candor brengt beide elementen samen.

Een docent hoeft moeilijke gesprekken dus niet uit de weg te gaan.

Integendeel.

Juist door eerlijk én betrokken te zijn, ontstaat een krachtige leeromgeving.

 

Radical Candor in de zorg

Binnen zorgopleidingen en zorgorganisaties is feedback letterlijk van levensbelang.

Een verpleegkundige die een onveilige handeling uitvoert, moet daarop worden aangesproken.

Maar de manier waarop dat gebeurt, bepaalt of iemand ervan leert.

Een praktijkopleider die alleen kritiek geeft, loopt het risico dat studenten fouten gaan verbergen.

Een praktijkopleider die moeilijke gesprekken vermijdt, laat onveilige situaties bestaan.

Radical Candor helpt om beide valkuilen te voorkomen.

Veiligheid vraagt immers om eerlijkheid én vertrouwen.

 

Een veelvoorkomend misverstand

De naam Radical Candor klinkt voor veel mensen alsof je altijd ongezouten je mening moet geven.

Dat is niet wat Kim Scott bedoelt.

Radicaal verwijst niet naar hardheid.

Het verwijst naar de bereidheid om moeilijke gesprekken niet uit de weg te gaan wanneer zij bijdragen aan de ontwikkeling van de ander.

Eerlijke feedback zonder relatie is geen Radical Candor.

Net zoals betrokkenheid zonder eerlijkheid uiteindelijk weinig oplevert.

 

De relatie met andere feedbackmodellen

Radical Candor sluit goed aan bij verschillende feedbackmodellen die veel worden gebruikt in het onderwijs.

Net als de SBI-methode stimuleert het model om concreet gedrag te bespreken in plaats van de persoon te beoordelen. Waar SBI vooral structuur biedt voor het formuleren van feedback, legt Radical Candor de nadruk op de relatie waarin die feedback wordt gegeven.

Ook de Pendleton-methode sluit goed aan. Beide modellen vertrekken vanuit respect voor de ander en stimuleren een open gesprek over ontwikkeling.

Daarnaast raakt Radical Candor aan feedbackgeletterdheid. Goede feedback ontstaat immers pas wanneer ontvangers begrijpen hoe zij feedback kunnen gebruiken om verder te groeien.

Het model vormt daarmee geen vervanging van bestaande feedbackmethoden, maar een waardevolle aanvulling. Het helpt docenten en praktijkopleiders om niet alleen na te denken over wat zij zeggen, maar vooral over hoe en waarom zij feedback geven.

 

Waarom Radical Candor juist nu relevant is

In veel organisaties groeit de aandacht voor psychologische veiligheid.

Dat is belangrijk.

Maar veiligheid betekent niet dat moeilijke gesprekken worden vermeden.

Integendeel.

Een veilige leeromgeving is juist een omgeving waarin mensen eerlijke feedback durven geven én ontvangen.

Daarom sluit Radical Candor zo goed aan bij modern onderwijs en de zorg.

Het model laat zien dat betrokkenheid en duidelijkheid elkaar niet uitsluiten.

Ze versterken elkaar.

 

Tot slot

Radical Candor laat zien dat effectieve feedback meer vraagt dan vriendelijkheid of eerlijkheid alleen. Pas wanneer oprechte betrokkenheid wordt gecombineerd met duidelijke en eerlijke feedback, ontstaat een gesprek dat leidt tot ontwikkeling.

Voor docenten, praktijkopleiders en leidinggevenden biedt het model van Kim Scott een waardevol kompas. Het helpt om moeilijke gesprekken niet uit de weg te gaan, maar ze juist op een respectvolle manier te voeren.

Want de beste feedback is niet de feedback die prettig voelt.

Het is de feedback die iemand helpt om verder te groeien.

 

Veelgestelde vragen

Wat is Radical Candor?

Radical Candor is een feedbackmodel van Kim Scott. Het model laat zien dat effectieve feedback ontstaat wanneer persoonlijke betrokkenheid wordt gecombineerd met de moed om eerlijk en duidelijk te zijn.

 

Waar staat Radical Candor voor?

Het model draait om twee kernprincipes: persoonlijk betrokken zijn en direct durven uitdagen. Alleen wanneer beide aanwezig zijn, ontstaat feedback die echt bijdraagt aan ontwikkeling.

 

Is Radical Candor hetzelfde als harde feedback geven?

Nee. Radical Candor gaat niet over bot of confronterend communiceren. Juist de combinatie van eerlijkheid en oprechte betrokkenheid maakt het model effectief.

 

Hoe pas je Radical Candor toe in het onderwijs?

Door studenten duidelijke feedback te geven vanuit een sterke pedagogische relatie. Benoem concreet wat goed gaat, wees eerlijk over ontwikkelpunten en bied ondersteuning bij de volgende stap. Zo wordt feedback een instrument om te leren in plaats van alleen te beoordelen.