Waarom leerstijlen zo vaak worden gebruikt
In het beroepsonderwijs werken docenten met studenten die verschillen in achtergrond, leerervaring en motivatie. Leerstijlmodellen worden vaak ingezet om die verschillen te benoemen en om lessen gevarieerder vorm te geven. Ze geven herkenning: “dit past bij mij” of “zo pak ik het liever aan”.
Tegelijkertijd is het belangrijk om leerstijlen niet te zien als vaste kenmerken van studenten. De meeste modellen zijn beschrijvend van aard en laten zien wat mensen geneigd zijn te doen in leersituaties, niet wat zij nodig hebben om te leren.
Drie bekende modellen naast elkaar
De modellen van Fleming, Kolb en Gardner worden vaak in één adem genoemd, terwijl ze iets anders beschrijven.
Fleming: voorkeur in informatie-aanbod
Het VARK-model van Fleming richt zich op de manier waarop studenten informatie graag ontvangen: kijken, luisteren, lezen/schrijven of ervaren via beweging.
Kolb: leren als proces
Kolb beschrijft leren als een cyclus van ervaren, terugkijken, begrippen vormen en toepassen. Zijn leerstijlen laten zien waar iemand geneigd is te starten in dat proces.
Gardner: verschillende vormen van intelligentie
Gardner kijkt breder en stelt dat mensen verschillende soorten intelligentie combineren, zoals taal, logica, samenwerking of lichamelijk handelen.
Wat deze modellen wel en niet doen
Leerstijlmodellen:
- helpen studenten nadenken over hun leerervaringen
- bieden docenten taal om lessen afwisselend te ontwerpen
- maken verschillen bespreekbaar
Wat ze niet doen:
- voorspellen leerresultaten
- aangeven dat een student maar op één manier kan leren
- een handleiding vormen voor maatwerk per student
Zorgvuldig gebruik in het beroepsonderwijs
In mbo-onderwijs draait leren om toepassen, reflecteren en groeien richting beroep. Dat vraagt niet om lesgeven “per type student”, maar om onderwijs waarin studenten meerdere manieren van leren oefenen. De modellen kunnen daarbij dienen als hulpmiddel, zolang ze niet leiden tot vastdenken.
In de volgende artikelen gaan we dieper in op elk model afzonderlijk:
